Urine wordt vanuit de nieren via de urineleiders naar de blaas getransporteerd en daar tijdelijk opgeslagen. In de blaas kan kanker ontstaan. Bij ongeveer 90% van de mensen met blaaskanker, gaat het om een tumor die ontstaan is vanuit het slijmvlies van de blaas. Over deze vorm van blaaskanker gaat deze pagina.

De meest voorkomende klacht bij een blaastumor is bloed in de urine, dit wordt ook wel hematurie genoemd. Meestal gaat dit niet gepaard met pijn. Dikwijls gaat dat bloedverlies weer spontaan voorbij. Het is verstandig hier wel aandacht aan te besteden, ook als de urine weer helder is. Andere klachten die kunnen voorkomen (maar niet persé duiden op blaaskanker) zijn vaak moeten plassen en terugkerende blaasontsteking.

Kanker heeft vaak invloed op de beleving van seksualiteit en intimiteit in een relatie. Wilt u meer weten over wat voor invloed kanker kan hebben op intimiteit met uw partner, kijk dan voor meer informatie en ervaringen op  www.kankerenseks.nl

 
Wanneer men klachten heeft, is het belangrijk deze te bespreken met de (huis)arts. Hij zal lichamelijk onderzoek doen en waarschijnlijk zal hij ook bloed- en urineonderzoek laten doen. Meestal is verder onderzoek door de uroloog nodig. 


De uroloog zal met een kijkonderzoek constateren of er een tumor in de blaas zit. Dit onderzoek heet een (uretho)cystoscopie. Hieronder is een filmpje van een cystoscopie zichtbaar.

Tevens zal de uroloog de nieren en urineleiders in beeld willen brengen met behulp van een CT scan, aangezien de binnenkant hiervan bekleed is met het zelfde soort weefsel als in de blaas.

Cystoscopie



Informed creëert een gevalideerde interactieve medische bibliotheek in samenwerking met artsen! Met behulp van 3D animaties en content in een beveiligde online omgeving kunnen patiënten nu ongelimiteerd en on demand de informatie tot zich nemen. Shared decision making en uiteindelijk informed consent is hierdoor eenvoudig mogelijk. Start vandaag nog via https://informed.plus en maak van je patiënt een consultant.
Als er sprake is van een blaastumor dan moet de tumor worden verwijderd met een operatie via de plasbuis. Aan de hand van de operatie kan bepaald worden of het om een agressieve tumor gaat en hoe diep de tumor in de wand groeit. De operatie gebeurt onder verdoving (algehele narcose of ruggenprik) met een kijkinstrument via de plasbuis. In het laboratorium wordt al het verwijderde weefsel onderzocht. Soms zal de blaas na de ingreep met een medicijn gespoeld worden.

Hieronder ziet u een filmpje waarin alle belangrijke zaken rondom de operatie aan het licht komen. Dit filmpje is ook geschikt voor laaggeletterden.




 

Bij de meeste patiënten met blaaskanker is de tumor oppervlakkig en kan met één  ingreep, zoals hierboven beschreven, alles verwijderd worden. Wel is er vaak nog een aanvullende behandeling nodig in de vorm van blaasspoelingen met een medicijn. Door die spoelingen wordt de kans dat de tumor terugkomt kleiner. Ook zijn er aanwijzingen dat hiermee de agressiviteit van de tumor kan worden geremd. De vloeistof van die spoelingen bestaat uit een medicijn dat de afweer van de blaas versterkt (zoals BCG-spoelingen). Bij andere spoelingen wordt gebruik gemaakt van een celdodende stof, zoals mitomycine.

Patiënten met oppervlakkig blaaskanker zijn goed te genezen. Hun leven wordt niet door de ziekte bedreigd, maar de ziekte kan wel gemakkelijk terugkomen. Controles worden daarom volgens een vast schema voor langere tijd uitgevoerd.

Als de tumor dieper in de blaaswand doorgroeit en er geen aanwijzing zijn voor uitzaaiingen, kan er overwogen worden om een uitgebreide operatie te verrichten waarbij de blaas in zijn geheel wordt verwijderd. Uiteraard moet een patiënt hiervoor in goede conditie zijn. Bij deze uitgebreide operatie zal een gedeelte van de darm worden gebruikt voor het maken van een urinestoma of een nieuwe blaas. Uw uroloog zal met u verschillende opties bespreken. Meestal zal deze operatie worden uitgevoerd met hulp van de robot.

Robot geassisteerde blaasverwijdering (cystectomie)
Robotchirurgie klinkt alsof een robot gebruikt gaat worden om u te opereren. We bedoelen eigenlijk te zeggen dat er door een chirurg/operateur een apparaat gebruikt wordt om een sleutelgatoperatie (ook wel kijkoperatie) uit te voeren. Dat apparaat wordt ook wel eens een operatierobot genoemd. Het apparaat doet uit zichzelf helemaal niets en de naam robot past er dan ook eigenlijk helemaal niet bij.

Bij een kijkoperatie of sleutelgatoperatie wordt de buikholte van de patiënt opgeblazen met CO2. Hierdoor ontstaat er ruimte in de buikholte om te werken. De buik is nu een opgeblazen ballon. Door een aantal kleine buisjes door de buikwand te plaatsen, kan de operateur met kleine instrumentjes en een camera de buikholte in. Op een scherm is dan het orgaan te zien en kan de operatie beginnen. Als de operateur zijn hand naar links doet, gaat het instrument in de buikholte naar rechts en andersom. Door deze tegengestelde bewegingen is veel training, een goede oog-hand-coördinatie en veel concentratie nodig.

De operatierobot helpt hierbij. Het apparaat houdt nu de instrumenten vast en vertaalt de handbewegingen van de operateur. De operateur staat nu niet meer direct naast de patiënt maar zit in een soort afstandsbediening. Daar kan de operateur heel ergonomisch ontspannen zitten en kijkt naar een 3D scherm. Nu is het orgaan heel scherp in beeld met 3D zicht. De handen kan de operateur nu gewoon bewegen; de tegengestelde bewegingen zijn weg en de trillingen van de hand worden weggefilterd.  De operateur heeft beter zicht , meer controle en zit ontspannen. Het idee is dan ook dat hierdoor lastige operaties makkelijker kunnen worden uitgevoerd. De operateur kan deze techniek sneller leren en de operatie wordt sneller uitgevoerd. Dit heeft uiteindelijk dus voordelen voor u als patiënt.

 

Over de oorzaken van ontwikkelen blaaskanker is bekend dat rokers een sterk verhoogd risico hebben. Stoppen met roken wordt daarom ook aangeraden. Omgang met bepaalde chemische stoffen geeft ook een verhoogde kans. 

Tevens bestaat er een erfelijke vorm van blaaskanker. Wanneer bij meerdere directe familieleden blaaskanker is geconstateerd, kan men meer risico hebben op deze vorm van blaaskanker. Dan is het belangrijk dit met de arts te bespreken. 

Meer informatie
www.kwf.nl/kanker/kwf-en-blaaskanker