Ongeveer één op de zes paren heeft te maken met een onvervulde zwangerschapswens na minimaal één jaar frequente geslachtsgemeenschap. Bij een derde ligt de oorzaak bij de vrouw en bij een derde bij de man. In de overige situatie is het probleem bij beide gelegen of is het onduidelijk.

Een vruchtbaarheidsprobleem kan invloed hebben op de relatie en roept vaak verdrietige emoties op.

De uroloog richt zich voornamelijk op de vruchtbaarheidsproblemen rondom de man. Op de  website www.freya.nl staat veel beschreven over vruchtbaarheidsproblemen bij de vrouw.

Bij lichamelijk onderzoek zal er bij de man gelet worden op lichaamsbeharing en het mannelijk genitaal. De positie en de grootte/consistentie van de zaadballen worden onderzocht. Er wordt onderzocht of er wellicht een spatader (varicocèle) te voelen is in de balzak. Ook wordt gevoeld naar de aanwezigheid van de zaadleiders richting de liezen. Deze zaadleiders worden doorgenomen bij een sterilisatie van de man.

Een echo van de balzak kan de grootte van de bal bevestigen en de aanwezigheid van een eventuele spatader vaststellen.

Een afwijking bij de man komt meestal aan het licht middels sperma-onderzoek. Dit onderzoek laat bijvoorbeeld te weinig (of geen) bewegende zaadcellen zien. Ook wordt er gekeken naar het volume en de concentratie. Tevens zijn de vorm en de zuurgraad van de spermacellen van belang.

Het bepalen van bepaalde hormonen in het bloed kunnen soms helpen om de oorzaak te achterhalen. Genetisch onderzoek kan ook geïndiceerd zijn.

Een gezonder levensstijl is van belang voor een goede spermaproductie. Roken, overmatig alcohol, drugs en anabolen uit de sportschool hebben hier negatief effect op. Ook kunnen doorgemaakte SOA’s en infecties invloed hebben op de productie. Tevens kan overtollige warmte, zoals frequent sauna-bezoek, de ontwikkeling van zaadcellen belemmeren.

Het behandelen van een spatader (varicocèle) kan in sommige gevallen tot een betere sperma-kwaliteit leiden. Een behandeling kan plaatsvinden via een bloedvat (embolisatie) of  middels een operatie, waarbij de ader wordt afgebonden.

Afgelopen jaren heeft er een enorme toename van kennis op het gebied van voortplantingsproblemen bij de man plaatsgevonden. Een goede behandeling is echter niet altijd mogelijk en daarom wordt er vaak vlot naar geassisteerde voortplantingstechnieken gegrepen zoals inseminatie van zaad in de baarmoeder (intra-uteriene inseminatie), reageerbuisbevruchting (in vitro fertilisatie = IVF) of zelfs ICSI (intra cytoplasmatisch sperma injectie), waarbij in het laboratorium 1 zaadcel in een eicel wordt gebracht met zeer geavanceerde apparatuur.

Om gezonde zaadcellen te vinden voor deze voortplantingstechnieken is soms een operatie van de zaadbal of bijbal noodzakelijk. Er wordt dan een stukje weefsel uit de (bij)bal verwijderd of opgezogen, dat onder de microscoop wordt onderzocht op bruikbare zaadcellen.